Naar Nieuws

Interactief theater bij agressietraining Veilig Thuis

Nieuws - 24 juli 2017

“Wat is er allemaal gebeurd? Waar ben ik in godsnaam in terechtgekomen? Ja, wat denken jullie…?” Aan het slot van de scène richt Inge zich rechtstreeks tot de deelnemers aan de interactieve bijeenkomst bij de GGD Amsterdam Veilig Thuis. Zij zijn zojuist getuige geweest van een volledig uit de hand gelopen huisbezoek.

Reële dreiging

Natuurlijk, het waren acteurs en de situatie was fictief, maar iedereen voelde de dreiging en weet dat de realiteit daar niet ver van af hoeft te liggen. Het gepresenteerde interactieve theater biedt in ieder geval ruim voldoende stof tot discussie. Vanuit de zaal regent het tips hoe het anders moet, anekdotes uit de praktijk om risico’s te schetsen en oplossingen om die risico’s te verkleinen.

Kwestie van interpretatie?

Bij aanvang van de bijeenkomst hebben de aanwezigen desgevraagd aangegeven dat ze eigenlijk allemaal wel met redelijk serieuze emoties te maken hebben gehad tijdens hun werk. Bij dezelfde vraag over agressie liggen de ervaringen een stuk verder uit elkaar. “Het is maar hoe je het interpreteert…,” klinkt het. En dat is nou net waarom deze bijeenkomst zo belangrijk is.

Steunpunt Agressie & Geweld

De hoogste tijd voor de projectleider van het Steunpunt Agressie & Geweld van de gemeente Amsterdam om zichzelf en vooral het Steunpunt onder de aandacht te brengen. Geen van de aanwezigen blijkt ooit een agressie-incident te hebben gemeld en niemand is dan ook bekend met het Steunpunt. Normen en beleid in de gemeente met betrekking tot agressie en geweld zijn ook niet bekend. Terwijl sluitende afspraken met elkaar cruciaal zijn voor een goed agressiebeleid, als gehele organisatie en per afdeling, en met collega’s onderling. Deze bijeenkomst en de introductie van het Steunpunt vormen daar de eerste aanzet voor.

De-escalatie

De acteurs spelen in totaal drie scènes. In de eerste twee laten ze respectievelijk de voorbereidende bespreking en het feitelijke huisbezoek zien in een setting zonder vaste afspraken. Het resultaat is een pijnlijke escalatie van emotie naar agressie tijdens het huisbezoek, met twee gezinswerkers in het nauw. Om de verbeterpunten te benadrukken spelen de acteurs de scène van het huisbezoek nogmaals, maar deze keer mogen de toeschouwers tips en aanwijzingen geven, sturen en waarschuwen. Sterker nog, enkele van de professionals stappen zelf in de scène en nemen de rol van een van de acteurs over. Dat werkt! Op basis van begrip, luisteren, heldere afspraken en de-escalatie verloopt het huisbezoek een stuk beter.

Emotie mag, agressie niet

Uitgangspunt is dat emotie mag, maar agressie niet. Juist omdat het ene soms zo makkelijk kan omslaan in het andere is het belangrijk om te werken met vaste protocollen. In de praktijk is vaak niet duidelijk genoeg wie zich wanneer waar bevindt. Een zelf ingericht meldingssysteem via bijvoorbeeld individuele appjes is onvoldoende, want niet sluitend. Als vervolgens ook de controle ontbreekt ontstaat er een schijnveiligheid.

Incidenten altijd melden

En dan het vervolg. Het is belangrijk om incidenten van agressie en geweld altijd te melden. Via de registratie van die meldingen zijn immers dossiers aan te maken om tendensen waar te nemen en voorspellingen over eventueel bedreigende situaties te doen.

Meldingen en nazorg

Incidenten van agressie en geweld worden nog veel te vaak niet gemeld. Ook de nazorg voor medewerkers die zo’n incident hebben meegemaakt verloopt nog lang niet altijd even gestructureerd. Dat komt vooral doordat de mogelijkheden en protocollen daarvoor onvoldoende bekend zijn. De projectleider van het Steunpunt stippelt dat traject en de werkwijze nog eens uit voor de aanwezigen:

  • Melding via intranet
    In Amsterdam bestaat via intranet de mogelijkheid van een uniforme incidentenmelding, in de vorm van een invulformulier. Dat formulier om melding te maken is kort, eenvoudig en laagdrempelig. Het steunpunt krijgt die melding binnen en verzorgt vervolgens de iets complexere verwerking ervan in het Gemeentelijke Incidenten Registratiesysteem (GIR).
  • Nazorg
    Nadat er een melding is binnengekomen volgt er altijd contact. Er wordt gekeken hoe de betreffende medewerker er aan toe is en of deze iets nodig heeft. Als de dader bekend is volgt er bovendien een actie, bijvoorbeeld in de vorm van een pandverbod.
  • BedrijfsOpvangTeam
    Het BedrijfsOpvangTeam bestaat uit speciaal getrainde collega’s. Een slachtoffer krijgt een aanbod om er met iemand van dit team over te praten. Omdat de medewerker zelf vaak de neiging heeft een incident te bagatelliseren neemt het team hierin het voortouw, desgewenst buiten de leidinggevende om. Het is echt iets tussen collega’s onderling.
  • Voorrang bij politie
    Bij een aangifte hebben mensen met een publieke taak enkele streepjes voor bij de politie. Die pakken hun zaak met voorrang op, en bij vervolging geldt er een hogere strafeis.

Schuivende grenzen

Ambulante werkers maken tijdens hun klantcontacten heel wat mee. Onbewust verschuiven daarmee ook hun grenzen van wat ze acceptabel vinden. “Ach, het hoort bij ons werk,” is een veelgehoorde zinsnede. Het Steunpunt Agressie en Geweld wil die manier van denken definitief doorbreken. En daarbij heeft iedereen elkaar nodig. Daarom krijgen de aanwezigen aan het eind van de bijeenkomst een paar dingen op het hart gedrukt. Ten eerste de noodzaak om vóóraf sluitende afspraken te maken met de afdeling en het team. Ten tweede dat ze een incident van agressie en geweld áltijd moeten melden, hoe klein ook. Want op die manier is er opvolging mogelijk richting agressor en kan er worden geleerd van eerdere incidenten. Allemaal met als uiteindelijk doel ambulant werken veiliger te maken.

Op de hoogte blijven? Schrijf u in voor onze nieuwsbrief!

Meer weten?