Naar Nieuws

Leergang Handhaving Openbare Ruimte

Nieuws - 12 september 2017

Handhavers op de Amsterdamse straten krijgen verbaal flink wat naar hun hoofd geslingerd. Als professional moet je daarom heel sterk in je schoenen staan en dondersgoed weten tot hoe ver je bevoegdheden gaan. Ook moet je geduldig zijn en in staat om tijdig een stap terug te doen en zowel letterlijk als figuurlijk afstand te nemen. Geen wonder dat de gemeente Amsterdam de leergang HOR vanaf dit jaar heeft aangescherpt en meteen heeft toegesneden op de specifiek Amsterdamse situatie.

Kalm en beleefd

“Sorry, maar wat heb jij te vertellen dan? Ga eerst maar eens een paar echte juten halen.” De dagelijkse praktijk in onze hoofdstad vergt van de handhavers een combinatie van theoretische kennis en praktische vaardigheden. Onder alle omstandigheden is het zaak kalm en beleefd te blijven en ook snel af te wegen wat je wel en niet kunt en mag doen. Om medewerkers daar goed op voor te bereiden heeft de gemeente Amsterdam de leergang handhaven op verschillende onderdelen uitgediept ten opzichte van de landelijke basisnorm.

Combinatie theorie en praktijk

Sinds dit jaar hebben alle nieuwe medewerkers minimaal een MBO-3 werk- en denkniveau en beschikken ze bij voorkeur ook al over hun diploma Handhaver Toezicht Veiligheid (HTV). Hierdoor is er tijdens de trainingen meer tijd om aandacht te besteden aan specifiek Amsterdamse elementen. Daarbij zijn theorie en praktijk onlosmakelijk met elkaar verweven. Een cursusdag biedt combinaties van theoretische vraagstukken over bevoegdheden en praktijkopdrachten waarbij een acteur straatsituaties naspeelt. Die levensechte context leidt regelmatig tot een verrassende en leerzame dynamiek.

Bevoegdheden

We wonen een trainingsdag bij die zich toespitst op BOA’s in de domeinen 1 en 4. Daarbij komt casuïstiek aan de orde van respectievelijk de Afvalstoffenverordening (ASV) en de Wet Personenvervoer. De eerste helft van de ochtendsessie bestaat vooral uit een theoretische beschouwing. Want de handhavers moeten zich voortdurend bewust zijn van hun bevoegdheden. In eerste instantie toetsen ze behandelde theorie op basis van foto’s van reële praktijksituaties. Daarbij krijgen ze ingeprent dat ze zich bij elk incident weer moeten afvragen:

  • Wat tref ik aan?
  • Wat ga ik doen?
  • Op basis van welke wetgeving?
  • Op basis van welke bevoegdheden?

En dat valt helemaal niet mee, want het is een ingewikkeld, technisch verhaal om te bepalen op basis van welke verordening, regel of aanwijzing ze in specifieke omstandigheden moeten handhaven.

Praktijksituaties naspelen

Het praktijkgedeelte van de lesdag spreekt de deelnemers natuurlijk het meest aan. Daarvoor daalt de helft van hen af naar de parkeergarage van de dienst Handhaving. Zo nu en dan overstemd door een vertrekkende of arriverende sleepauto speelt een acteur op die locatie uiteenlopende situaties na waarmee handhavers ASV te maken kunnen krijgen. Te vroeg buitengezet grof vuil, leeghalen van een vuilniszak, gedumpt potentieel drugsafval, chemisch afval. Steeds moeten twee deelnemers de confrontatie aangaan met de ‘overtreder’. De rest van de groep observeert en becommentarieert na afloop.

Potentieel gevaarlijke situatie

Tijdens de scènes moet iedereen wel scherp blijven. Zo speelde de acteur een zwerver die met zijn handen in de zakken van zijn hoodie al schmierend dicht bij de handhavers kwam staan. Analyse na afloop maakt duidelijk dat zij zich daardoor hebben blootgesteld aan een potentieel gevaarlijke situatie.

Veiligheidsteam Openbaar Vervoer

De andere helft van de trainingsgroep oefent ondertussen voor het Veiligheidsteam Openbaar Vervoer. Ook hier confronteert een acteur de deelnemers op basis van praktijksituaties met alledaagse problemen die zich in en rond het OV voordoen. Bij de nabespreking complimenteren collega’s elkaar met hun gekozen benadering. Toch is het telkens weer leerzaam als de trainer er bepaalde nuances uitlicht en accenten plaatst om contact met burgers zuiver te houden.

Deelnemers over de leergang

De deelnemers aan de leergang Handhaven Openbare Ruimte reageren enthousiast. Vanuit de praktijkoefeningen bleven er veel tips en trucs hangen die direct toepasbaar waren tijdens hun dagelijks werk als handhaver. Bovendien was er persoonlijke aandacht voor eventuele aandachtspunten of verbeteringen. “Door de aandacht voor gesprekstechnieken weet ik nu beter wanneer ik kan, of moet, instappen en wanneer ik me juist wat meer afzijdig moet houden tijdens een aanhouding.” Ook de praktische tips over documentherkenning bleken zeer welkom te zijn. “Zo handig, die trucjes om te zien of een document vals of vervalst is. Die kan ik meteen in praktijk brengen.”

Escalatie voorkomen

Handhavers krijgen altijd te horen dat ze moeten proberen escalatie te voorkomen, voor hun eigen veiligheid en dat van anderen. Zeker bij handelend optreden is het dan van het allergrootste belang dat ze dat binnen hun bevoegdheden doen. En daarin ligt nou net de kracht van de Leergang Handhavers Openbare Ruimte. Door de combinatie van theorie en praktijk weten de professionals binnen welke kaders ze kunnen optreden en doen ze dat ook nog eens vol zelfvertrouwen.